Opsadna oružja rimske vojske na Medijani

Na arheološkom nalazištu Medijana, nekadašnjoj rezidenciji rimskih careva, postavljene su opsadne sprave iz rimskog perioda. One vode poreklo iz stare Grčke , ali ih je rimska vojska usavršila i utemeljila njihov oblik. Taj oblik je ostao isti sve dok su imale praktičnu upotrebu, tačnije do pojave prvog vatrenog oružja. Njihovu rekonstrukciju uradili su studenti Arhitektonskog fakulteta u Beogradu.

PIŠE  Marija Abramović, student ekonomije

Kako saznajemo, reč je o projektu ”Konstantinova vila na Medijani”, kojim je planirano da se turistima dočara život iz doba cara Konstantina kroz uređenje arheoloskog parka na površini od 4,5 hektara, koji predstavlja veliko kulturno i istorijsko nasleđe grada Niša.

Tim projektom obuhvaćena je, pored postavljanja ovih sprava, rekonstrukcija  carske vile sa peristilom, ulazna antička kapija, dve ranohrišćanske crkve, terme, vrtovi, mozaici, zatim makete tadašnjih građevinskih objekata i ostali sadržaji na Medijani.

Naime, na ovom lokalitetu  su postavljene dve opsadne sprave (po Vitruviju) – jedna koja je služila za uništenje žive sile – ballista i druga koja je imala za cilj da pruži zaštitu i taktički napredak prema tadašnjem neprijatelju – kornjača .

Balista

 

Ballista je verzija opsadne sprave na principu luka i strele, mogucnosti da projektil bude dužine do 4 metara. Manja verzija iste nosila je naziv scorpio, bila je lako prenosiva i primenjivala se na manjim bedemima, brodovima, čak i kočijama. Izbacivala je projektil dužine do 2 metara.

Najdalji zabeležen pogodak  iz baliste bila je ljudska meta na razdaljini većoj od 600 metara (u vreme Nerona).

Jedna od čestih opsadnih sprava u rimsko vreme bila je i  kornjača. Postoje više tipa kornjači , a osnovna karakteristika svih je da su napravljene tako da zaštite vojsku unutar nje prilikom napada.

Kornjača

Pravila se drvena konstrukcija koja  je bila na točkovima ili su je mogli nositi vojnici. Na konstrukciji su bile postavljane daske prekrivene svežom travom ili glinom  i obložene sirovom kožom, da bi se smanjila mogućnost zapaljivanja.

Kornjače su  bile prizemne ili na više spratova i različitih dimenzija. U podnožju su se nalazili vojnici koji su gurali spravu i upravljali njom. Na spratu se obično nalaze ovan i baliste, koji imaju poseban otvor predviđen za njihovo delovanje. Iznad njih se nalazi sprat sa vodom za  gašenje požara, poslednji sprat je obično namenjen za posmatračnicu koja gleda na put ka tvrđavi i ka trupama ako dođe do promene komande. Postoje varijante kada je poslednji sprat otvoren i tu su stavljeni katapulti koji gađaju tvrđavu i brane celu spravu.

Sama pojava kornjače , čije su dimenzije bile ogromne, čak i veće od protivničkih utvrđenja, imala je poseban psihološki učinak na branioce.

Na slici je reč o  tzv. tipu kornjače – ovan koji je služio za razbijanje protivničkih zidina.

Zanimljiva je činjenica da princip i ideju ovih opsadnih sprava rimske imperijalne vojske, koriste i današnji američki naučnici da bi razvili nove i efikasnije ratne naprave.

MEDIJANA- Arheološko nalazište Medijana, koje se nalazi na putu Niš – Niška banja, je predgrađe antičkog Naisa (današnjeg Niša). Nalazila se nedaleko od reke, u blizini termalnih izvora, a prostirala se na površini od preko 40 ha. Medijana je izgrađena početkom IV veka, u vreme  Konstantina Velikog, kao rezidencija u kojoj su boravili rimski carevi prilikom poseta Naisu.

Arheološka istraživanja , sprovedena u ovom veku, svedoče o veličini i raskoši rezidencije na Medijani. Centralni prostor zauzimala je vila sa peristilom koja je zahvatala površinu od 6000 m2, a uključivala je terme na zapadnoj i manji nimfej na istočnoj strani. Zapadno od vile nalazila se žitnica pravougaone osnove, dimenzija 91×27 m, dok je južno, na obližnjem uzvišenju, bio sagrađen vodotoranj. Luksuzne građevine od čvrstog materijala sa stubovima, dekorisane mozaicima i freskam, koncentrisane su oko vile sa peristilom. To su: vila sa konhama, vila sa ogradnim zidom i vila sa centralnim koridorom. Privredni objekti su smešteni od žitnice na zapad, prema gradu Naisu. Na jugo-zapadnoj preiferiji Medijane bilo je malo seosko naselje sa uređenim komunikacijama. Pred kraj IV veka Medijana je teško stradala u požaru, a potpuno je uništena u vreme Hunske najezde 441. Arheološka iskopavanja i konzervatorski radovi traju, sa prekidima, od 60-tih godina XX veka do danas.

Medijana će za posetioce biti otvorena od 1. aprila.

Advertisements

Ostavite komentar

Objavljeno pod Grad Niš

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s